Küresel Piyasalarda Çip Satışı Derinleşti!

Petrol Yükseldi, BIST 14 Bin Eşiğinin Altına Geriledi

Yapay zekâ ve yarı iletken hisselerindeki satış Wall Street’ten Asya ve Avrupa’ya yayılırken, ABD-İran gerilimi Brent petrolü 88 doların üzerine taşıdı. BIST 100 ise yüzde 1,90 düşüşle 13.981 puandan haftayı tamamladı

18 Temmuz 2026 — Ekonomi365 Haber Merkezi | İlk yayın: 26 Haziran 2026

Küresel piyasalar 17 Temmuz Cuma günü teknoloji ve yarı iletken hisselerindeki satışların genişlemesiyle haftayı riskten kaçış eğiliminde tamamladı. Wall Street’te Dow Jones yüzde 0,77, S&P 500 yüzde 1,01 ve Nasdaq yüzde 1,40 gerilerken; Avrupa, Japonya, Tayvan ve Asya-Pasifik endekslerinde de satışlar görüldü.

Piyasadaki baskının merkezinde, 2026 yılındaki yükselişi taşıyan yapay zekâ ve çip şirketlerinin değerlemelerinin, yatırım harcamalarının geri dönüşünün ve kaldıraçlı pozisyonların sürdürülebilirliğinin sorgulanması bulunuyor. ABD-İran çatışmasının yeniden tırmanması ve enerji nakil hatlarına ilişkin riskler ise petrol fiyatlarını bir ayın en yüksek seviyesine taşıdı.

Türkiye’de BIST 100 endeksi aynı gün yüzde 1,90 değer kaybederek 13.981,05 puandan kapandı. Böylece küresel riskten kaçış, yükselen enerji maliyeti ve yurt içi satış baskısı birlikte fiyatlandı.

17 Temmuz 2026 Piyasa Kapanışları

• Dow Jones: 52.146,42 puan / %-0,77
• S&P 500: 7.457,69 puan / %-1,01
• Nasdaq Composite: 25.520,24 puan / %-1,40
• MSCI Dünya Endeksi: 1.108,52 puan / %-1,17
• STOXX Europe 600: 641,53 puan / %-0,34
• MSCI Asya-Pasifik, Japonya hariç: %-2,70
• Japonya Nikkei 225: %-4,00
• BIST 100: 13.981,05 puan / %-1,90
• Brent petrol: 88,10 dolar / %+4,59
• WTI petrol: 82,49 dolar / %+4,48
• Dolar endeksi: 100,76
• ABD 10 yıllık tahvil faizi: %4,554
• Spot altın: 4.009,19 dolar / %+0,99

Veri notu: Haber 18 Temmuz Cumartesi günü güncellendiği için en son tamamlanan işlem günü olan 17 Temmuz 2026 kapanışları kullanılmıştır.

Wall Street’te Satış Teknolojiden Piyasanın Geneline Yayıldı

ABD borsalarında satış başlangıçta yarı iletken ve yapay zekâ bağlantılı hisselerde yoğunlaşırken seans ilerledikçe iletişim hizmetleri ve tüketici şirketlerine de yayıldı. Enerji sektörü, petrol fiyatlarındaki sert yükselişten yararlanarak S&P 500’de günü artıda kapatan tek ana sektör oldu.

Dow Jones 406,55 puan kayıpla 52.146,42’ye, S&P 500 76,08 puan düşüşle 7.457,69’a ve Nasdaq 361,70 puan gerileyerek 25.520,24’e indi. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 1,55, Nasdaq yüzde 2,90 ve Dow Jones yüzde 0,93 değer kaybetti.

Şirket bazında Netflix’in zayıf kâr tahmini sonrasında yüzde 7,3, Intuitive Surgical’ın ise sigorta kapsamına ilişkin kaygılarla yüzde 14,2 gerilemesi satışların yalnızca çip üreticileriyle sınırlı olmadığını gösterdi.

Yarı İletken Endeksi Ayı Piyasasına Girdi

Philadelphia Yarı İletken Endeksi, 17 Temmuz’da yüzde 1,6 geriledi. Endeks haftalık bazda yaklaşık yüzde 10 kaybederken, 22 Haziran’daki rekor kapanışının yüzde 20,2 altına indi ve teknik olarak ayı piyasasına girdi.

Buna rağmen yarı iletken endeksi yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 65 yükselişini koruyor. Bu tablo, sektörün temel büyüme hikâyesinin tamamen ortadan kalkmadığını; ancak fiyatların ve pozisyonların önceki dönemde aşırı hızla yükseldiğini düşündürüyor.

Ryan Detrick: Piyasada “Çip Yorgunluğu” Oluştu

Carson Group Baş Piyasa Stratejisti Ryan Detrick, Reuters’a yaptığı değerlendirmede çip hisselerinin son dört haftanın üçünde gerilediğini ve aynı endişelerin tekrarlandığını belirtti.

Ryan Detrick, Carson Group: “Piyasada çip yorgunluğu var.”

Detrick’e göre çip hisseleri temel görünümün önüne geçmişti ve yaşanan geri çekilme, fiyatların daha gerçekçi seviyelere dönme sürecini yansıtıyor. Buna karşılık ikinci çeyrek bilanço sezonunun bankacılık hisseleriyle güçlü başladığını da vurguladı.

Toni Meadows: Değerlemeler Kusursuz Talebi Fiyatladı

BRI Wealth Management Yatırım Başkanı Toni Meadows, yarı iletken hisselerindeki düzeltmeyi kâr realizasyonu ve yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliğine yönelik daha sıkı incelemeyle ilişkilendirdi.

Toni Meadows, BRI Wealth Management: “Değerlemeler neredeyse kusursuz talebi fiyatladı.”

Meadows’ın değerlendirmesine göre çip sektörü geçmişte döngüsel özellik gösterdiği için çok yüksek ve kesintisiz talep varsayımına dayanan fiyatlamalar, hızlı yükselişin ardından hisseleri düzeltmeye açık hale getirdi.

Zhiwei Zhang: Düzeltme Temelden Çok Pozisyon Kaynaklı Olabilir

Pinpoint Asset Management Başekonomisti Zhiwei Zhang, teknoloji hisselerindeki satışın büyük ölçüde teknik bir düzeltme ve kalabalık pozisyonların çözülmesi olduğunu savundu.

Zhiwei Zhang, Pinpoint Asset Management: Düzeltme, şimdilik temel görünümden çok kalabalık pozisyonların boşalmasına benziyor.

Bu görüşe göre yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarındaki ana büyüme beklentisi tamamen değişmiş değil. Ancak fiyatların yükselişi finanse eden kaldıraçlı ve momentum odaklı işlemler çözülürken oynaklık büyüyor.

Michael James: Piyasa Duyarlılık Tarafından Yönetiliyor

Rosenblatt Securities Genel Müdürü ve Hisse Satış İşlemcisi Michael James, Wall Street’in gün içindeki dip seviyelerinden toparlanmasında kısa pozisyon kapatma ve seçici alımların etkili olduğunu söyledi.

Michael James, Rosenblatt Securities: “Piyasa son derece duygusal ve duyarlılık odaklı.”

James, endekslerin haftayı ekside kapatmasının pazartesi sabahı güveni artırmayacağını ve piyasa ortamının kırılgan kaldığını belirtti.

Avrupa’da Teknoloji Satışı, ECB ve Enerji Riski İzleniyor

STOXX Europe 600 endeksi 17 Temmuz’da yüzde 0,34 düşerek 641,53 puandan kapandı ve haftalık bazda yatay kaldı. Avrupa teknoloji endeksi hafta boyunca yüzde 3,27 geriledi.

ASML’nin 2026 satış tahminini yükseltmesine rağmen teknoloji hisselerinin güçlü bilançolara sınırlı tepki vermesi, yatırımcıların şirketlerden beklenti çıtasını ne kadar yükselttiğini gösterdi. Avrupa Merkez Bankasının 23 Temmuz’daki toplantısında faizleri sabit tutması beklenirken enerji fiyatlarındaki yükseliş, yılın devamındaki faiz patikası için risk oluşturuyor.

MarketVector Indexes Üst Yöneticisi Steven Schoenfeld, İran ile ABD’nin ulaşmak istediği sonuçlar arasındaki farkın piyasalarda uyumsuzluk yarattığını belirtti. Avrupa’da savunma hisseleri yükselirken, İran savaşının turist harcamalarını etkilemesi nedeniyle Burberry yüzde 6,38 geriledi.

Asya’da Satış Daha Sert Oldu

Japonya hariç MSCI Asya-Pasifik endeksi yüzde 2,7, Japonya Nikkei 225 endeksi yüzde 4 geriledi. Nikkei, haziran ayındaki zirvesinin yüzde 12 altına inerek düzeltme bölgesine girdi.

Tayvan borsası yüzde 6,47 düşerken, teknoloji ve yapay zekâ hisselerinin yoğun olduğu Güney Kore piyasasında da kaldıraçlı pozisyonların çözülmesi satış baskısını artırdı.

GCI Asset Management Kıdemli Portföy Yöneticisi Takamasa Ikeda, Nikkei ile Philadelphia Yarı İletken Endeksi arasındaki güçlü ilişkiye dikkat çekerek çip rallisinin hızının sürdürülemez hale geldiğini söyledi.

IG Piyasa Analisti Fabien Yip ise yatırımcıların artık yalnızca büyüme oranlarına değil, bu büyümenin şirket bilançolarının sağlığını bozmadan sürdürülüp sürdürülemeyeceğine odaklandığını belirtti.

Petrol Bir Haftada Yaklaşık Yüzde 16 Yükseldi

ABD ile İran arasındaki çatışmanın tırmanması, Hürmüz Boğazı’ndaki enerji akışının yavaşlaması ve Kızıldeniz güzergâhının da tehdit altına girmesi petrol fiyatlarını sert biçimde yukarı taşıdı.

Brent petrol 3,87 dolar artışla 88,10 dolara, WTI petrol ise 3,54 dolar yükselerek 82,49 dolara çıktı. Her iki gösterge de haftalık bazda yaklaşık yüzde 16 değer kazandı.

Lipow Oil Associates Başkanı Andrew Lipow, tankerlerin daha fazla saldırıya uğraması durumunda gemi sahiplerinin Basra Körfezi’ne girmekten kaçınabileceğini ve bunun petrol fiyatlarını daha da yükseltebileceğini söyledi.

Andrew Lipow, Lipow Oil Associates: Tanker trafiğindeki yeni hasarlar petrol fiyatlarındaki yükselişi hızlandırabilir.

Dolar Güvenli Liman Talebiyle Desteklendi

Dolar endeksi günü yüzde 0,05 yükselişle 100,76 seviyesinde tamamladı; ancak yumuşayan ABD enflasyon verileri nedeniyle haftalık bazda yüzde 0,2 geriledi.

Brown Brothers Harriman Küresel Piyasalar Strateji Başkanı Elias Haddad, teknoloji öncülüğündeki küresel satış ve Hürmüz Boğazı trafiğindeki aksamanın güvenli varlıklara yönelişi tetiklediğini belirtti.

ABD 10 yıllık tahvil faizi 1,55 baz puan düşerek yüzde 4,554’e, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,0731’e geriledi. Bu hareket, hisse satışının yanında devlet tahvillerine talebin de arttığını gösterdi.

Altın Yükseldi Ancak Haftayı Kayıpla Tamamladı

Spot altın 17 Temmuz’da yüzde 0,99 yükselişle 4.009,19 dolar, ABD altın vadeli kontratları ise yüzde 0,79 artışla 4.017,20 dolar seviyesinde işlem gördü.

Altın, riskten kaçış talebinden destek bulsa da petrol fiyatlarının enflasyonu ve olası faiz artışlarını yeniden gündeme getirmesi nedeniyle son altı haftanın en büyük haftalık kaybını yaşadı. Bu durum, jeopolitik gerilimin altın açısından her zaman tek yönlü olumlu fiyatlanmadığını gösteriyor.

BIST 100 13.981 Puana Geriledi

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi 17 Temmuz’da önceki kapanışa göre 270,24 puan ve yüzde 1,90 düşerek 13.981,05 puandan kapandı. Endeks gün içinde 14.153,74 ile 13.962,64 puan arasında hareket etti.

Toplam işlem hacmi 166,4 milyar TL olarak gerçekleşti. Bankacılık endeksi yüzde 1,91, holding endeksi yüzde 0,76 değer kaybetti. Bloomberg HT verilerine göre BIST 100’ün aylık kaybı yüzde 2,58’e, bankacılık endeksinin aylık kaybı ise yüzde 11,56’ya ulaştı.

BIST 100’ün 14 bin puanın altında kapanması, psikolojik eşik açısından dikkat çekti. Ancak endeksin son bir yıllık getirisi yüzde 24’ün üzerinde kalmaya devam ediyor. Kısa vadeli görünümde küresel risk iştahı, enerji maliyetleri, banka hisseleri, TCMB’nin 23 Temmuz faiz kararı ve ikinci çeyrek bilanço açıklamaları belirleyici olacak.

Küresel Fonlara Para Girişi Tamamen Durmadı

Cuma günkü sert satışa rağmen küresel fon akımları, yatırımcıların piyasadan tamamen çıkmadığını gösteriyor. LSEG verilerine dayanan Reuters hesaplamasına göre küresel hisse fonları 15 Temmuz’da sona eren haftada 12,46 milyar dolar giriş aldı ve para girişleri sekizinci haftaya taşındı.

Avrupa hisse fonlarına 9,49 milyar dolar, Asya fonlarına 5,4 milyar dolar giriş olurken ABD hisse fonlarından 4,8 milyar dolar çıkış yaşandı. Teknoloji fonları 3,37 milyar dolarla sektörler arasında en yüksek girişi aldı; ancak bu rakam son üç haftanın en düşük teknoloji fonu girişi oldu.

Bu ayrışma, piyasanın yapay zekâ temasını tamamen terk etmediğini; ancak yatırımcıların ABD’deki pahalı ve kalabalık pozisyonlardan Avrupa, Asya, tahvil ve daha savunmacı varlıklara doğru yeniden dağılım yaptığını düşündürüyor.

Yeni Haftada Hangi Başlıklar İzlenecek?

• Alphabet, Tesla, Intel ve Texas Instruments bilançoları
• Yapay zekâ yatırımlarının büyüme ve kârlılığa dönüşme hızı
• 23 Temmuz Avrupa Merkez Bankası faiz kararı
• 23 Temmuz TCMB faiz kararı ve BIST üzerindeki etkisi
• ABD-İran çatışması ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiği
• Brent petrolün 90 dolar eşiğine yaklaşıp yaklaşmayacağı
• ABD tahvil faizleri ve Fed’in eylül toplantısına ilişkin fiyatlama
• BIST 100’de 14 bin puan eşiği ve banka hisselerinin görünümü

Sonuç: Yapay Zekâ Hikâyesi Bitmedi, Fiyatlama Daha Seçici Hale Geldi

Küresel piyasalarda yaşanan son satış, yapay zekâ ve yarı iletken sektöründeki büyüme hikâyesinin sona erdiği anlamına gelmiyor. Ancak yatırımcılar artık yalnızca yüksek büyüme beklentisine değil, yatırım harcamalarının ne kadar gelir ve serbest nakit akışı ürettiğine daha fazla önem veriyor.

Çip hisselerindeki ayı piyasası, yükselen petrol, güvenli liman talebi ve BIST 100’ün 14 bin puanın altına gerilemesi, 2026’nın ikinci yarısında piyasa performansının daha geniş ve kolay bir ralliden çok sektör, bilanço ve fiyat seçimine dayanabileceğini gösteriyor.

Yeni haftada güçlü şirket sonuçları teknoloji hisselerinde tepki alımı yaratabilir. Buna karşılık enerji arzındaki bozulma, faiz artışı beklentisinin güçlenmesi veya kaldıraçlı pozisyonların çözülmeye devam etmesi halinde oynaklık yüksek kalabilir.

Ekonomi365 değerlendirmesi: Piyasalarda ana sorun yapay zekâ talebinin tamamen kaybolması değil; fiyatların kusursuz büyümeyi önceden satın alması ve kalabalık pozisyonların çözülmesidir. Petrol ve faiz cephesindeki riskler sürdükçe, bilançosu güçlü ve nakit üreten şirketlerle yalnızca hikâyeye dayalı hisseler arasındaki ayrışma büyüyebilir.