ABD'den Çin'e %100 Ek Gümrük Vergisi: Küresel Ticaret Dengeleri Sarsılıyor
10 Ekim 2025
ABD Başkanı Donald Trump, 10 Ekim 2025’te yaptığı açıklamada, Çin'den ithal edilen tüm ürünlere mevcut tarifelere ek olarak yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Yeni düzenlemenin 1 Kasım 2025’te yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu karar, yalnızca ticari değil, jeopolitik anlamda da yeni bir dönemin sinyali olarak değerlendiriliyor.
Trump açıklamasında, “Çin yıllardır adil olmayan ticaret uygulamalarıyla Amerikan sanayisini tehdit ediyor. Artık oyun değişti.” ifadelerini kullandı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada ise bu kararın, Çin’in nadir toprak elementleri ihracatında getirdiği kısıtlamalara misilleme niteliği taşıdığı belirtildi.
Küresel Piyasalarda İlk Tepki: Sert Satışlar
Kararın ardından ABD borsaları günü sert kayıplarla kapattı. S&P 500 %2,7, Nasdaq ise %3,6 geriledi. Yatırımcılar, yeni bir ticaret savaşının başlamasından endişe ediyor. Analistlere göre bu adım, 2018-2019 dönemindeki ABD-Çin ticaret savaşının çok ötesine geçebilecek bir risk oluşturuyor.
Fiyatlar ve Enflasyon Baskısı
Ek vergiler, ithal ürün maliyetlerini artıracağı için tüketici fiyatlarını yukarı çekebilir. ABD’de özellikle elektronik, otomotiv, tekstil ve plastik ürünlerinde yüksek fiyat artışları bekleniyor. Küresel tedarik zincirlerine entegre çalışan birçok üretici ise “Çin+1” stratejisiyle Vietnam, Hindistan ve Meksika gibi ülkelere yönelmeyi planlıyor.
Çin’in Muhtemel Karşı Hamlesi
Pekin yönetimi kararı “düşmanca” olarak nitelendirerek, “karşı tedbirlerin değerlendirildiğini” açıkladı. Çin daha önce de ABD menşeli ürünlere yönelik yüksek oranlı vergiler uygulamış ve Amerikan tarım sektörünü hedef almıştı. Yeni dönemde özellikle teknoloji ürünleri, yarı iletkenler ve tarım alanlarında misilleme bekleniyor.
Uzman Yorumu: “Duvar mı, Dönüşüm mü?”
Ekonomi uzmanları bu hamlenin, kısa vadede korumacılığı artırsa da uzun vadede küresel üretim ve tedarik zincirlerinde dönüşüm yaratabileceğini vurguluyor. Ekonomi365 yazarı Tamer Özer’e göre, “ABD bir duvar örüyor gibi görünse de bu, aslında küresel tedarik zincirlerini yeniden tasarlayacak bir kırılma anı. Türkiye dahil gelişmekte olan ülkeler açısından bu gelişme, üretim merkezi olarak yeni fırsatlar yaratabilir. ABD kendi eliyle büyüttüğü Çin'e karşı alternatif üretim üslerinin önünü açacak gibi duruyor. Türkiye'nin jeoekonomik konumu nedeniyle “Çin alternatifi” olma ihtimali giderek güçleniyor.”
Slogan: “Vergide Duvar mı, Dönüşüm Mü?” — Ekonomi365
Uzmanlar, bu vergi kararının yalnızca ekonomi değil, teknoloji, enerji ve güvenlik alanlarında da yeni bir kutuplaşmayı tetikleyebileceği görüşünde birleşiyor. Küresel ekonominin yeniden şekilleneceği bir döneme girildiği açık.
